Lavas, het geurige maggikruid

Lavas/Blog Bezige Bij

 

LAVAS (Leviticum officinale) is een kruid uit de schermbloemenfamilie en komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en West-Azië. 

In de volksmond staat lavas bekend als 'Russische selder' of 'maggikruid', hoewel het qua smaak en geur slechts overeenkomsten vertoont met Maggi-aroma.

 

Van deze plant is vrijwel alles te gebruiken:

De bladeren worden gebruikt in bouillons, soepen, sauzen, aardappelgerechten, stoofschotels en salades.

De stelen als smaakmaker in soepen en stoofschotels.

De wortels kunnen vers geraspt gebruikt worden of gedroogd en gemalen als intense smaakboost in gerechten.

De zaden kunnen gemalen worden met een smaak die doet denken aan tijm en venkelzaad, toevoegen aan hartige koekjes, cake, brood, fruitsla, kaas, vleesgerechten en rijstschotels.

 

Ontdek hoe je lavas,

zaait, verzorgt, oogst, bewaart, gebruikt.

Handige tips en Leuke weetjes.


Hartig en een beetje zilt

Lavas met zijn frisgroene bladeren en krachtige geur tilt elk gerecht moeiteloos naar een hoger niveau.

Het kruid heeft een krachtige, hartige en licht zilte smaak en functioneert uitstekend als zoutvervanger.

De plant kan in de tuin tot wel twee meter hoog worden.


Lavas/Blog Bezige Bij

Leuke lavas weetjes

 

Wist je dat... Lavas in de middeleeuwen in de schoenen werd gelegd om vermoeide voeten op te frissen?

 

Wist je dat... Lavas vroeger vaak bij de deur geplant werd om heksen, boze geesten en slangen te weren?

 

Wist je dat... Je gedroogde lavas kan verwerken in zelfgemaakt kruidenzout?


Gezondheidsvoordelen van lavas

Lavas biedt krachtige gezondheidsvoordelen, dit aromatische kruid wordt al sinds de Romeinse tijd medicinaal gebruikt.

Vitaminen: A, B1, B2, B6, B11, C en K.

Mineralen: calcium, ijzer, magnesium, mangaan

Antioxidanten: kamfer, fenolzuren, rutine en quercetine.

De informatie over de gezondheidsvoordelen van lavas is uitsluitend bedoeld voor algemene informatieve doeleinden en vervangt nooit medisch advies.


Veiligheid en allergieën

Niet veilig voor dieren.

Lavas is volkomen veilig bij normaal gebruik in de keuken.

 

Medisch: Vermijd medicinale hoeveelheden zoals grote hoeveelheden, lavas-thee of supplementen als je zwanger bent, borstvoeding geeft, bij nieraandoeningen, als je bloedverdunners neemt of oedeem (vochtophoping) hebt dat veroorzaakt wordt door een verminderde hart- of leverfunctie.

Allergiewaarschuwing: Gebruik geen lavas als je hooikoorts hebt of allergisch bent voor planten uit de schermbloemenfamilie zoals selderij, wortel, als je gevoelig bent voor aspirine.

Als je verse lavas oogst of kneust, en het sap op je huid komt kan er door invloed van zonlicht een uitslag ontstaan.


Zaaien & Verzorging van lavas

Hoe lavas zaaien en verzorgen?

Lavas is een zeer robuuste plant met dikke, holle stengels en glanzende frisgroene bladeren die lijken op selderijblad maar veel sterker gearomatiseerd.

Hij wordt 5-10 jaar oud. Een vaste plant, winterhard maar niet wintergroen, de plant sterft bovengronds af en verschijnt weer in het voorjaar. 

Zaai: Vanaf maart kan je binnen lavas zaaien in potjes van 9 x 9 cm. Gebruik zaai- en stekgrond, of goede potgrond, eventueel gemengd met een beetje vermiculiet.

Leg de zaden ong 0,5 cm diep, druk lichtjes aan en bedek niet, hou de grond vochtig, maar niet nat, vernevel met een plantenspuit. Zaai 2-3 zaden per potje en dun nadien uit, hou de sterkste over.

Bedek het potje met plastic folie, doorzichtig dekseltje of potje, zo creëer je een warme serreomgeving, plaats licht, temperatuur 18-22 graden.

Kieming duurt 2-3 weken.

Vanaf eind april mogen ze naar buiten in pot of volle grond.

Lavas kan ook buiten gezaaid worden vanaf april tot juni.  

    Standplaats: Geef hem een warme, zonnige plaats, halfschaduw kan ook.

    Plantafstand: 60 x 60 cm.

    Het is af te raden om lavas in een pot te planten, maar het kan. Gebruik dan een grote kuip, zwaar genoeg zodat deze niet omvalt door het gewicht en grootte van de plant. Voorzie drainagegaten. Hij blijft wel kleiner dan in volle grond. 

    Water geven: Geef regelmatig water, vooral in het eerste jaar, oudere planten verdragen beter droogte, geef extra water tijdens warme, droge periodes maar vermijd doorweekte grond. In pot heeft de plant meer water nodig dan in volle grond.

    Grond & Voeding: Gebruik goed doorlatende grond gemengd met een beetje kalk (50% potgrond, 40% compost, 10% scherp zand).

    Elk voorjaar een beetje kalk en een laagje compost toevoegen.

    Oogsten & Vermeerderen van lavas

    Hoe lavas oogsten en vermeerderen?

    Oogsten: Je kunt lavas oogsten door de bladeren en stengels te knippen gedurende het hele groeiseizoen, knip op ong 10 cm van de grond zodat de plant weer kan uitlopen.

    Best snoeien voordat de plant bloeit en beperk het oogsten het 1ste jaar.

    Zaad: Lavas bloeit van juni tot september met groengele bloemen die een kruidige geur verspreiden, ze zijn op zich wel eetbaar, maar kunnen bitter zijn, je laat ze beter staan voor de bijen en vlinders.

    Wacht tot de bloemschermen bruin en droog zijn, knip ze voorzichtig af, verwijder de zaden en laat deze nog even nadrogen.

    De zaden zijn ook eetbaar.

    Bewaar in een luchtdichte pot op een droge plaats.

    Kiemkracht is 1 jaar.

    Scheuren: Vermeerderen door om de 2-3 jaar te scheuren, houd je de plant gezond en sterk.

    Graaf in maart-april de plant uit de grond en verdeel de wortelkluit in 2 of meer stukken.

    Scheur met de hand of steek met een spade. 

    Deze delen worden apart in volle grond of pot geplant. 

    Stekken: Tussen mei en juli kan je de plant stekken, snij een gezonde, jonge, niet-bloeiende scheut af van zo'n 10-15 cm lang. Snijd dit net onder een bladknoop (de verdikking waar de bladeren aan de stengel zitten) af.

    Verwijder de onderste bladeren, zodat je een kale steel overhoudt.  Je kunt de stek in een glas water zetten (ververs het water om de paar dagen) of direct in een potje met vochtige zaai- en stekgrond steken.

    Zet de stek op een warme plek met veel licht, maar niet in de zon. Na 2-4 weken zullen er wortels ontstaan, waarna je hem in de tuin of pot kunt planten.

    Gebruiken & Bewaren van lavas

    Hoe lavas gebruiken in de keuken en bewaren?

    Lavas is een natuurlijke smaakversterker en een uitstekend zoutarm alternatief, gebruik met mate omwille van de sterke smaak, start met beetjes en voeg meer toe indien nodig.

    Gebruik lavas vers, gedroogd of ingevroren, mag meekoken.

    Verse jonge fijngesnipperde blaadjes geven een pittig aromatische smaak aan dips, salades, roereieren.

    Vers, gedroogd of ingevroren zijn ze ideaal in bouillons, soepen, sauzen, stoofschotels, gebruik gesnipperd blad en stengel.

    Lavas zaden hebben een sterke, hartige smaak die aan selderij doet denken, kneus de zaden lichtjes om hun aroma vrij te laten komen.

    Kan gebruikt worden in zoete en hartige gerechten.

    Voeg toe aan deeg voor brood, hartige koekjes en taarten, verwerk in kruidenmix, voeg toe aan marinades voor vlees, vis en groenten, strooi over aardappel- en koolgerechten, zuurkool en in stoofschotels.

    Kan ook gemalen worden en gebruikt ter vervanging van zout.

    Lavas wortel kan geschild en fijn geraspt worden, gebruik in salades.

    Van lavas kan olie en thee gemaakt worden.

      Lavas kan gedroogd en ingevroren worden.

      Goede & Slechte buren van lavas

      Wat zijn goede en slechte buren voor lavas.

      Goede buren:

      Boonsoorten, lavas ondersteunt hun groei.

      Koolsoorten, lavas kan door z'n geur vlinders verwarren waardoor er minder risico is dat ze hun eitjes leggen.

      Slechte buren:

      Geen specifieke slechte buren.

      Problemen bij lavas

      De meest voorkomende problemen bij lavas.

      Verdorde of slappe stengels: Hittestress, droogte, of schimmels. Hoewel lavas van vochtige grond houdt, kunnen jonge planten bij felle hitte snel verdorren.

      Gele bladeren: Te nat of een stikstoftekort.

      Zorg voor goed doorlatende grond, minder water geven en organische meststof toevoegen.

      Bruine vlekken: Bladvlekkenziekte (een schimmelinfectie).

      Verwijder aangetaste bladeren direct, niet op de composthoop maar bij het afval en zorg voor voldoende ruimte en luchtcirculatie rondom de plant.

       

      Selderijvlieg: De larven van deze vlieg vreten gangen in het blad.

      Pluk aangetaste bladeren onmiddellijk weg, verwijder niet naar de composthoop maar bij het afval. 

       

      Plagen: Bladluizen en spinnenmijten.

      Creëer een omgeving die nuttige insecten aantrekt en de plant beschermt.

      Besproei de plant met een krachtige waterstraal om de insecten te verwijderen en gebruik een natuurlijk bestrijdingsmiddel.


      Logo/ Bezige Bij

      Volg op social media

      Reactie plaatsen

      Reacties

      Er zijn geen reacties geplaatst.