Wat is Lavas?
Lavas (Leviticum officinale) is een kruid uit de schermbloemenfamilie en komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en West-Azië.
Lavas wordt in de volksmond ook wel Russische selder en maggikruid genoemd, ondanks de bijnaam heeft de plant niets te maken met het bekende Maggi-aroma uit het flesje, de naam verwijst puur naar de overeenkomstige geur en smaak.
Te gek, ook aan deze plant is alles bruikbaar.
Blad-Steel-Wortel-Zaad
De bladeren worden gebruikt in bouillons, soepen, sauzen, aardappelgerechten, stoofschotels en salades.
De stelen als smaakmaker in soepen en stoofschotels.
De wortels kunnen vers geraspt gebruikt worden of gedroogd en gemalen als intense smaakboost in gerechten.
De zaden kunnen gemalen worden met een smaak die doet denken aan tijm en venkelzaad, toevoegen aan hartige koekjes, cake, brood, fruitsla, kaas, vleesgerechten en rijstschotels.
Ontdek hoe je Lavas kweekt, verzorgt, oogst, bewaart, gebruikt,
en nog meer handige tips.
Hartig en een beetje zilt.
Lavas met zijn frisgroene bladeren en krachtige geur tilt elk gerecht moeiteloos naar een hoger niveau.
De bladeren lijken op selder, gebruik Lavas met mate, de smaak is krachtig.
Perfecte zoutvervanger, ideaal voor mensen met zout-arm dieet.
Lavas wordt tot wel 2 meter hoog, ideaal als achtergrondplant in de kruidentuin.
Leuke Lavas weetjes.
Wist je dat... Lavas in de middeleeuwen in de schoenen werd gelegd om vermoeide voeten op te frissen?
Wist je dat...je gedroogde Lavas kan verwerken in zelfgemaakt kruidenzout?
*Zaaien & Uitplanten
Binnen:
Vanaf Maart kan je Lavas zaaien in potjes van 9 x 9 cm.
Gebruik zaai- en stekgrond, of goede potgrond, eventueel gemengd met een beetje vermiculiet.
Zaai 2 à 3 zaden per potje en dun nadien uit, hou de sterkste over.
Leg de zaden ong. 0.5 cm. diep, druk lichtjes aan en bedek niet, hou de grond vochtig, maar niet nat, vernevel met een plantenspuit.
Bedek het potje met doorzichtig plastic folie.
Plaats licht, temperatuur 18 à 22 gr.
Kieming duurt 2 à 3 weken.
Vanaf eind April mogen ze naar buiten in pot of volle grond.
Buiten:
Buiten zaaien kan vanaf April tot Juni.
Gebruik goed doorlatende potgrond, gemengd met compost.
Uitdunnen, plantafstand 60 x60 cm.
Hou rekening met de grootte van de plant die wel 2 meter hoog wordt.
Lavas kan ook in een zware pot geplant worden, die niet kan omvallen, gezien de hoogte van de plant, hij blijft wel kleiner dan in volle grond.
De pot moet min. 30 cm. Ø zijn, inhoud min. 30 liter, voorzie drainagegaten.
*Standplaats & Verzorging
Lavas wordt 2 à 2.50 meter hoog en 75 cm. breed, kleiner in een pot.
Hij heeft grote, frisgroene bladeren die lijken op selderijblad maar veel sterker gearomatiseerd.
In de zomer krijgt hij onopvallende geelgroene bloemschermen.
Lavas is een vaste plant, winterhard maar niet wintergroen, de plant sterft bovengronds af en verschijnt weer in het voorjaar.
Hij wordt 5 à 10 jaar.
Geef hem een warme, zonnige plaats, halfschaduw kan ook.
Geef Lavas regelmatig water, vooral in het eerste jaar, oudere planten verdragen beter droogte.
Geef extra water tijdens warme, droge periodes maar vermijd doorweekte grond, dit kan wortelrot veroorzaken.
In pot heeft de plant meer water nodig dan in volle grond, zorg voor goede drainage.
Meng elk voorjaar compost onder de grond of gebruik een organische meststof.
*Oogsten
Je kunt Lavas oogsten door de bladeren en stengels te knippen gedurende het hele groeiseizoen.
Knip op ong. 10 cm. van de grond zodat de plant weer kan uitlopen.
Best snoeien voordat de plant bloeit.
Beperk het oogsten het 1ste jaar.
*Bloeitijd & Vermeerderen
Lavas bloeit van Juni tot September met groengele bloemen die een kruidige geur verspreiden.
De bloemen zijn op zich wel eetbaar, maar kunnen bitter zijn, je laat ze beter staan voor de bijen en vlinders.
Wil je ZAAD?
Wacht tot de bloemschermen bruin en droog zijn, knip ze voorzichtig af, verwijder de zaden en laat deze nog even nadrogen.
Bewaar in een luchtdichte pot op een droge plaats.
De zaden zijn ook eetbaar.
Kiemkracht van het ZAAD is 1 jaar.
Vergeet niet te labelen- naam en datum.
LAVAS STEKKEN:
Vermeerderen door om de 2 à 3 jaar te scheuren, houd je de plant gezond en sterk.
Graaf in Maart-April de plant uit de grond en verdeel de wortelkluit in 2 of meer stukken.
Scheur met de hand , of steek met een spade.
Deze delen worden apart in volle grond of pot geplant.
Geef voldoende water na het planten.
Doe dit bij planten die 2 tot 4 jaar oud zijn, bij oudere is dit moeilijker.
Geef de stekken de tijd om wortels te ontwikkelen, wat ongeveer twee maanden kan duren. Controleer of de stekken wortelen door er zachtjes aan te trekken.
Wanneer de stekken groot genoeg zijn en goed geworteld, kun je ze in het volgend voorjaar, wanneer de kans op vorst nihil is, verpotten in een grotere pot of direct in de volle grond.
*Gebruiken & Bewaren
Lavas is een natuurlijke smaakversterker en een uitstekend zoutarm alternatief, gebruik met mate omwille van de sterke smaak, start met beetjes en voeg meer toe indien nodig.
Lavas zaden hebben een sterke, hartige smaak die aan selderij doet denken.
Kneus de zaden lichtjes om hun aroma vrij te laten komen.
Kan gebruikt worden in zoete en hartige gerechten.
Voeg toe aan deeg voor brood, hartige koekjes en taarten, verwerk in kruidenmix, voeg toe aan marinades voor vlees, vis en groenten, strooi over aardappel- en koolgerechten, zuurkool en in stoofschotels.
Kan ook gemalen worden en gebruikt ter vervanging van zout.
Lavas wortel kan geschild en fijn geraspt worden, gebruik in salades.
Van Lavas kan olie en thee gemaakt worden.
Gebruik Lavas vers, gedroogd of ingevroren.
Verse jonge fijngesnipperde blaadjes geven een pittig aromatische smaak aan dips, salades, roereieren.
Vers, gedroogd of ingevroren zijn ze ideaal in bouillons, soepen, sauzen, stoofschotels, gebruik gesnipperd blad en stengel, MEEKOKEN vanaf het begin.
*Drogen:
-Knip stengels met bladeren af, schud even uit, bind kleine bosjes samen en hang ze ondersteboven op een warme, droge plaats, niet in de zon, liefst donker waar luchtcirculatie is.
-Verspreid de losse bladeren en stelen over een schone, droge theedoek of een droogrek, regelmatig keren.
-Gebruik een oven, max. 50 gr. met de deur op een kier, leg de takjes/bladeren plat (niet overlappend) op een bakpapier.
-Gebruik een droogapparaat op 35 gr.
Verkruimel en bewaar in een luchtdichte pot op een koele plaats.
Houdbaarheid is 2 jaar.
Vergeet niet te labelen- naam en datum.
*Invriezen:
-Leg hele of geknipte bladeren en stelen plat in een luchtdichte diepvrieszak/doos.
-Verdeel geknipte bladeren en stelen in een ijsblokjesvorm met een beetje water of neutrale olie, eens bevroren kunnen deze blokjes in een zakje/doosje.
Bevroren gebruiken.
6 maand houdbaar.
*Goede en slechte buren
Goed:
boonsoorten, rozemarijn, salie, tijm, lavendel
Slecht:
koolsoorten, selderij, peterselie
*Problemen
Geel worden van de plant wijst op een tekort aan water of voedingsstof.
Gele of bruine vlekken op de bladeren kunnen wijzen op bladluis, mijt.
Lavas heeft regelmatig water nodig, zorg voor een constant vochtige, maar niet doorweekte grond.
Zorg voor drainage.
Verwijder slechte stelen en bladeren.
Bij het planten en elk voorjaar bijmesten met compost of organische meststof.
Inspecteer de planten regelmatig op plagen en verwijder deze handmatig.
Plant in de buurt, koren- goudsbloem en oost-indische kers, deze trekken lieve-heersbeestjes aan, natuurlijke vijand van de bladluis.
Spoel de plant af met een sterke waterstraal, vooral de onderkant van de bladeren, nadien regelmatig de plant besproeien.
Maak een extract van knoflook en spuit dit op de plant.
*Gezondheid
Vitaminen: A- B6- C- K
Mineralen: calcium, ijzer, magnesium, mangaan
Antioxidanten
Vezels
Lavas is voor de meeste mensen veilig in gebruik.
Niet veilig voor honden en katten.
Reactie plaatsen
Reacties