Bonenkruid, eentje met pit

 

BONENKRUID (Satureja) ook wel peperkruid of scharenkruid genoemd, is een vaak onderschat kruid dat zijn naam eer aandoet.

Het komt oorspronkelijk uit het gebied rondom de zwarte zee en het Middellandse Zee gebied. Populair in Oost-Europese landen.

Met zijn frisse, licht peperige smaak en prachtige bloei, een aanwinst voor de kruidentuin.

 

Ontdek hoe je bonenkruid,

zaait, verzorgt, oogst, bewaart en gebruikt.

Handige tips en Leuke weetjes.


Een vurig kruid

 

Winterbonenkruid ( Satureja montana) , meerjarig.

Licht pikant, ook wel bergbonenkruid genoemd.

 

Zomerbonenkruid (Satureja hortensis), éénjarig.

Milde smaak en snelle groeier, ideaal voor beginners.


Bonenkruid/ Blog Bezige Bij

Leuke bonenkruid weetjes

 

Wist je dat... bonenkruid de voorloper van viagra was en vroeger gebruikt werd als middel tegen impotentie?

 

Wist je dat... bonenkruid winderigheid vermindert?

 

Wist je dat... bonenkruid vroeger in de kruidentuin bij een klooster verboden was omdat het een onmisbaar ingrediënt was bij het maken van diverse liefdesdrankjes?

 


Gezondheidsvoordelen van bonenkruid

De actieve stoffen bij het drogen blijven goed behouden en zijn een geconcentreerde bron van beschermende stoffen, maken zware maaltijden makkelijker verteerbaar en verhogen tegelijkertijd je dagelijkse inname van antioxidanten. 

Vitaminen: Rijk aan A-B6-C-K.

Mineralen: Het kruid levert essentiële mineralen zoals calcium, ijzer en magnesium.

Antioxidanten: Bevat krachtige antioxidanten zoals carvacrol, thymol, rosmarienzuur, flavonoïden en tannines.

De informatie over de gezondheidsvoordelen van bonenkruid is uitsluitend bedoeld voor algemene informatieve doeleinden en vervangt nooit medisch advies.


Veiligheid en allergieën

Bonenkruid in culinair gebruik is volkomen veilig voor mens en dier.

Allergiewaarschuwing: Gebruik geen bonenkruid als je hiervoor allergisch bent.


Zaaien & Uitplanten

Binnen:

Vanaf maart-april kan je binnenshuis bonenkruid zaaien, gebruik hiervoor best een 9x9 cm. potje met 3 of meer zaadjes, zo kan je later de toef in z'n geheel verplanten zodat je direct een mooi bosje hebt.

Gebruik hiervoor zaai- en stekgrond of goede potgrond, eventueel gemengd met een beetje vermiculiet of perliet.

Leg de zaden op de grond, niet afdekken met zand, enkel licht aandrukken en bevochtig voorzichtig.

Plaats de zaailingen op een lichte plaats bij een temperatuur van 18- 22 graden, kiemen duurt ong. 2 weken. Trek eventueel plastic folie, een doorzichtig dekseltje of bekertje over het zaaipotje, zo creeër je meer een serre/warmere omgeving, zodra ze kiemen, dit verwijderen en temperatuur verlagen naar ong.18 graden.

De grond mag zeker niet uitdrogen tijdens en na de kieming, laat de planten niet kletsnat staan maar hou ze dus wel goed vochtig. Best is een plantenspuit waarmee je de grond kan nevelen, gebruik water op kamertemperatuur.

De plantjes vanaf half april beginnen afharden. 

 

Winter bonenkruid:

Uitplanten in volle grond of pot, na afharden, als de temperatuur niet meer onder 10 graden daalt.

Zomer bonenkruid:

Uitplanten in volle grond of pot, na afharden, half mei.

 

Buiten:

Winter bonenkruid:

Zaaien in volle grond of buitenpot kan vanaf maart tot einde mei, de temperatuur mag niet onder de 10 graden dalen.

Potgrond gemengd met compost of organische meststof en kalk, goed doorlatend.

Zomer bonenkruid:

Zaaien in volle grond of pot vanaf half mei.

Zaai op hun vaste standplaats, dek de zaden niet af, maar hark ze voorzichtig in of druk ze voorzichtig in de grond.

Kieming duurt ong. 18 dagen.

Als de plantjes 5-7 cm hoog zijn moeten ze worden uitgedunt.

 

Plantafstand 25 x 25 à 30 cm.

Zorg voor goede doorlatende potgrond gemengd met compost, kalk en eventueel vermiculiet/ perliet.

80% potgrond

20% compost

Meng in de toplaag ook wat kalk.

In het voorjaar een beetje organische mest toevoegen.

TIP!

Best is bonenkruid buiten in pot of in volle grond op hun vaste standplaats te zaaien.

Standplaats & Verzorging

Bonenkruid houdt van een zonnige standplaats met een goed doorlatende grond, zorg voor goede afwatering met drainagegaten in een pot want te natte voeten kunnen wortelrot veroorzaken.

Bonenkruid gedijt goed in droge zandgrond en is bestand tegen zeewind, luchtvervuiling, hitte en droogte, heeft enkel water nodig wanneer de grond volledig is opgedroogd, en dan nog met mate.

50% potgrond

50% scherp zand

Meng slechts een beetje organische meststof door de grond bij het planten.

Voeg een beetje kalk toe, dit nogmaals in het najaar. 

Bij temperaturen boven de 35 graden beschermen tegen de brandende zon, in pot zorgen voor schaduw boven de 30 graden.

 

Winterbonenkruid:

De plant wordt 40 cm hoog en max. 5 jaar oud.

Winterhard maar niet wintergroen, in het voorjaar krijgt hij weer groen blad.

Bij strenge vorst eventueel een laagje mulch rond de voet van de plant leggen, een potplant kan dan binnen gehaald worden.

Elk jaar in de vroege lente, maart-april, na de vorst en voordat de plant actief begint te groeien snoei je hem tot de helft terug, dode takken volledig.

Dit verwijdert dode/beschadigde delen, stimuleert nieuwe groei en houdt de plant compact en gezond voor het komende groeiseizoen.

Gebruik een scherpe schaar, geef de plant wat lichte bemesting en kalk.

 

Zomerbonenkruid: 

De plant wordt 40 cm hoog.

Niet winterhard, hij sterft elk jaar af.

Oogsten

Vanaf juni-juli kan je bonenkruid al oogsten tot in het najaar.

Regelmatig jonge takjes en blaadjes oogsten, boven een groeiknopje knippen zodat de plant nieuwe scheuten kan vormen en door kan groeien.

Bloemknoppen wegknippen.

De smaak is het meest intens voor de bloei.

Bloeitijd & Vermeerderen

Van juli tot september-oktober bloeit het bonenkruid, waardevol voor bijen, hommels en vlinders met eetbare bloemetjes.

Winterbonenkruid:

De bloemen zijn wit, lichtroze of lila. 

 

Zomerbonenkruid:

De bloemen zijn wit met rode stippen, lichtroze of paarsrood.

 

Wil je ZAAD?

Als de plant in bloei staat, tussen juli en oktober en er zaden ontstaan in de bloemen, knip dan de zaadhoofdjes voorzichtig van de plant.

Verspreid ze op papier en laat ze nog kort nadrogen.

Luchtdicht, op een droge, koele en donkere plaats bewaren.

 

Het ZAAD van bonenkruid is 4 jaar kiemkrachtig.

Vergeet niet te labelen-naam en datum

 

Bonenkruid STEKKEN:

Knip in de zomer gezonde,10 cm lange takjes, halfhoutige stekken van de plant.

Verwijder de onderste blaadjes en zet de stekken in water of direct in vochtige stekgrond.

Zorg voor een warme, lichte plek.

 

Bonenkruid SCHEUREN:

In voor- en najaar kan de plant worden opgegraven en in meerdere stukken worden gesplitst, die direct weer uitgeplant kunnen worden.

Dit kan enkel bij meerjarig bonenkruid.

Gebruiken & Bewaren

Bonenkruid gebruik je vers, gedroogd, ingevroren.

Vers bonenkruid blijft 2 dagen goed in de koelkast, wikkel in vochtig keukenpapier en doe in een afgesloten plastic zak of bakje.

 

Gebruik bonenkruid gehakt.

Vers, gedroogd, ingevroren MAG MEEKOKEN.

 

Bonenkruid heeft een kruidige, licht peperachtige, pikante smaak die doet denken aan een mix van tijm, marjolein en munt.

Een smaakmaker die zware gerechten lichter verteerbaar maakt en winderigheid bij peulvruchten tegengaat.

Het is een essentieel kruid bij boon- en koolsoorten maar ook bij vlees, vis, stoofschotels, soepen, salades, in thee, kan zout en peper vervangen.

 

De bloemetjes van zomer- en winterbonenkruid zijn eetbaar met dezelfde smaak als het blad maar milder.

Smaakvolle garnering van salades, boon- en koolgerechten maar ook bij vlees en vis, worden ook gebruikt in thee.

Ze kunnen net voor het opdienen toegevoegd worden of mee gekookt.

     

    DROGEN:

    -Knip stengels in z'n geheel af, schud even uit, bind kleine bosjes samen en hang ze ondersteboven op een luchtige, droge plaats.

    -Gebruik een oven, max. 50 graden met de deur op een kier, leg de takjes plat, niet overlappend op een bakpapier.

    -Gebruik een droogapparaat, max. 45 à 50 graden.

    De blaadjes zijn droog als ze broos zijn en gemakkelijk verkruimelen. 

    In z'n geheel bewaren of afritsen, verpulver de gedroogde blaadjes en bewaar in een luchtdichte, donkere pot op een koele plaats. 

    Bewaartijd is 3 jaar.

        Vergeet niet te labelen- naam en datum

    INVRIEZEN:

    -Leg hele of gehakte blaadjes plat in een luchtdichte diepvrieszak/doos en breek een stukje af, wat je nodig hebt van het bevroren kruid.

    -Pureer de blaadjes met een beetje water of olie, verdeel in een ijsblokjesvorm en plaats in de vriezer, eens bevroren kunnen deze blokjes  in een zakje/doosje.

    Bevroren bonenkruid niet ontdooien voor gebruik.

    Bewaartijd is 1 jaar.

    Goede & Slechte buren

    Goed:

    Boonsoorten, bonenkruid beschermt deze tegen de zwarte bonenluis en verbetert  groei en smaak. 

    Koolsoorten, bonenkruid werkt preventief tegen het koolwitje.

    Uien, bonenkruid helpt uien beschermen tegen de uienvlieg.

    Tomaten, bonenkruid verjaagt insecten en plagen.

    Slecht:

    Venkel, komkommer, salie.

    Problemen

    Houterig.

    Bij het meerjarige winter bonenkruid is dit natuurlijk.

    Snoei de plant in het voorjaar, maart-april stevig terug om nieuwe scheuten te stimuleren.

    Bleek en slap.

    Te weinig zon.

    Geef een plaats in de zon of halfschaduw.

    Wortelrot.

    Het grootste probleem, veroorzaakt door te veel water of slecht drainerende grond.

    Zorg voor goed doorlaatbare grond/drainage.

    Meng zware grond met zand. 

    Geef matig water en laat de grond tussen gietbeurten opdrogen.

    Winter bonenkruid is droogtetolerant.

    Bladluizen.

    Creëer een omgeving die nuttige insecten aantrekt en de plant beschermt.

    Gebruik een natuurlijk bestrijdingsmiddel.

    Slakken.

    Handmatig verwijderen.

    Hindernissen opwerpen met koffiedik of eierschalen en natuurlijke vijanden gebruiken zoals Nematoden/ aaltjes.

    Reactie plaatsen

    Reacties

    Er zijn geen reacties geplaatst.