Koriander, verrassend kruid

Hoe zaai en verzorg je koriander?

Koriander wordt 20-30 cm breed en hoog, in bloei tot wel 1 meter.

Eenjarige plant die afsterft in september.

Zaai: Koriander zaai je niet binnen, maar buiten in pot of op z'n vaste standplaats, van april tot augustus, als er geen vorst verwacht wordt. De beste periode is het vroege voorjaar en vroege najaar.

Zaai 0,5-1 cm diep, bedek met een dun laagje aarde, geef direct na het zaaien water en houd de grond constant vochtig, zonder dat deze echt nat wordt. Kiemtijd is 2-3 weken.

Zaai om de 2-3 weken, dan kan je doorlopend fris blad oogsten.

Standplaats: Koriander geef je een plaats in de schaduw tijdens de zomer en zonnig in lente en herfst. Teveel zon, warmte en droogte zorgt voor snel doorschieten.

Plantafstand 20 cm.

Koriander kan ook in een pot met een min diepte van 20-25 cm, zorg voor goede drainage.

Water geven: Koriander heeft graag vocht, vooral in droge perioden regelmatig water geven, zeker in pot, maar niet nat laten staan. Dek eventueel de grond af met mulch om vocht langer vast te houden. Giet op de grond en niet op het blad.

Grond & Voeding: Gebruik goed doorlatende grond (50% potgrond, 25% compost, 25% scherp zand), meng er wat kalk onder.

Hoe oogst en vermeerder je koriander?

Oogsten: Wanneer de plant 10-15 cm hoog is, en de blaadjes glanzend groen, kan je oogsten.

Gebruik een scherp schaartje, knip de stengels met blad af, ong 6 cm boven de grond. Knip niet de hele plant, laat ongeveer een derde staan voor hergroei en oogst van buiten naar binnen.

Om de bloei te beperken en langer blad te oogsten, oogst tijdig en regelmatig blad, de bloemstengels wegknippen, het eetbare zaad kan je later in het seizoen nog oogsten.

Zaad: Koriander bloeit in juli-augustus met kleine, witte bloempjes, die eetbaar zijn en een voedselbron voor nuttige insecten zoals zweefvliegen en sluipwespen, aantrekkelijk voor vlinders en bijen, bestuivers in de tuin.

De witte schermbloempjes ontwikkelen zaadhoofdjes, deze worden kleine, groene balletjes met een citrusachtige geur, wacht tot deze droog en bruin zijn, knip de takjes voorzichtig af en hang ondersteboven in een papieren zak.

Na enkele weken schudden om de zaden te verzamelen, deze zaden zijn eetbaar, kunnen geroosterd en gemalen worden, een gedeelte van het zaad kan het volgend voorjaar gebruikt worden om opnieuw te zaaien.

Bewaren in een luchtdichte pot op een koele, droge plaats.

Kiemkracht is 1 jaar.

Hoe koriander gebruiken in de keuken en bewaren?

Koriander heeft een fris, licht pittige smaak en wordt vooral gebruikt in de Aziatische, Latijns-Amerikaanse en Midden-Oosten keuken.

Denk daarbij aan roerbak- kip-vlees-visgerechten, sauzen, dips, stoofschotels, salsa's, curry's, taco's, guacamole, tabouleh, falafel, maar ook als garnering bij salades.

Korianderblad- en steel niet laten meekoken, stelen fijnsnijden, de stengels zijn iets milder en meer kruidig dan het blad, deze worden gebruikt in stoofschotels en soepen.

Korianderbloem ook op het einde van een bereiding toevoegen, ze hebben een frisse smaak, kunnen gebruikt worden als garnering bij salades, vis- en vleesgerechten.

Meng de bloemen fijn in dressings, sauzen, verwerk ze in een siroop voor drank en desserts.

Ook ter vervanging van korianderwortel in traditionele Thaise curry's.

Korianderzaden zijn warm en nootachtig, mild en zoet, kruidig en aards met tonen van citrus, door het kneuzen van de zaden, komen de aroma's goed vrij, wat zorgt voor een sterkere smaakbeleving. 

Voeg hele zaden toe aan ingelegde groenten zoals augurken, voor thee in combinatie met komijn- en venkelzaad.

Nog beter is de zaden te roosteren: hele korianderzaden kort in een droge koekenpan roosteren om hun smaak en aroma te versterken, nadien in z'n geheel te gebruiken of gemalen, dit wordt dan Ketoembar genoemd.

Dit wordt vooral gebruikt in Aziatische en Indonesische gerechten, vaak in combinatie met komijn of kardemom, in curry's, soepen, stoofschotels, kruidenmixen en marinades voor het op smaak brengen van kip en vlees.

Zowel in zoete als pittige gerechten, maar ook in brood en gebak.

Korianderwortels, deze zijn krachtig en aromatisch, hebben een pittige, aardse smaak met tonen van peper en citrus.

Nadat je het zaad hebt genomen trek je de plant voorzichtig met wortel en wortelstengels eruit. De wortels gebruiken en de plant kan dan op de composthoop.

Verse wortels wassen en fijner hakken.

Jonge wortels kunnen worden geroerbakt en met minimale kooktijd worden gegeten.

De grotere wortels moeten worden gekookt vanwege hun grove en taaie textuur, ze zijn bestand tegen lange kooktijden en hoge temperaturen, meestal gebruikt in Thaise curry's, stoofschotels, soepen en bouillons.

De wortels kunnen ook gedroogd worden, eerst enkele uren in water laten weken, dit wordt gebruikt in rode en groene currypasta,  kruidenmengsels en marinades.

Koriander kan ingevroren worden, gedroogde heeft een veel minder sterk aroma en verliest sneller zijn kracht, maar het kan, best dan op de natuurlijke manier.

Wat zijn de goede en slechte buren van koriander?

Goede buren:

Wortelen, koriander helpt de wortelvlieg op afstand te houden.

Koolsoorten, koriander weert de koolvlieg.

Anijs, wederzijdse ondersteuning qua groei.

Slechte buren:

Venkel

Veelvoorkomende problemen bij koriander

Doorschieten: Grootste probleem, veroorzaakt door droogte/hitte.

Zet de plant op een plek in de lichte schaduw, geef regelmatig water (zonder dat de grond kletsnat blijft) en oogst op tijd.

Gele bladeren: Te natte grond of een stikstof tekort.

Laat de bovenste laag grond eerst licht opdrogen voordat je weer water geeft.

Meeldauw en Bladvlekkenziekte: Dit zijn schimmelziekten door te nat of te dicht bij elkaar geplant.

Verwijder aangetaste takken, niet op de composthoop om besmetting te voorkomen, wel bij het afval.

Bladluizen en Spintmijt: Creëer een omgeving die nuttige insecten aantrekt en de plant beschermt.

Besproei de plant met een krachtige waterstraal om de insecten te verwijderen en gebruik een natuurlijk bestrijdingsmiddel.

Slakken: Ze houden van het frisse blad.

Handmatig verwijderen.