Wat is Marjolein?
Marjolein (Origanum majorana) is een kruid uit de lipbloemenfamilie en komt oorspronkelijk uit Oost-Middelands Zeegebied.
Marjolein wordt ook wel majoraan, worstkruid, kranskruid, wilde oregano genoemd.
Marjolein wordt dikwijls verward met oregano, ze zijn dan wel familie van elkaar maar beide hebben hun specifieke eigenschappen.
Oregano is pittig, licht peperachtig, met een meer uitgesproken smaak.
Marjolein is zacht, zoetig, verfijnd en licht kruidig.
Marjolein past bij sauzen, soepen, bonenschotels, gevogelte, vlees- groenten en aardappelgerechten maar ook bij kaas en zelfs in thee.
Marjolein is een essentieel ingrediënt in Provençaalse kruidenmixen, zoals "Herbes de Provence".
Ontdek hoe je Marjolein kweekt, verzorgt, oogst, bewaart en nog meer handige tips.
Subtiel en zoet.
Marjolein is een heerlijk kruid dat vaak in de schaduw staat van z'n familielid Oregano.
Toch verdient Marjolein zeker een eigen plekje in de kruidentuin.
Over de verschillen tussen beiden heb ik een apart blog geschreven.
Naast de Marjolein (oregano majorana) en Oregano (oregano vulgare) zijn er ook andere Oregano soorten, zoals de Griekse, Turkse, Syrische en compacte varianten, die elk hun eigen smaak en kenmerken hebben.
Combineert mooi met andere mediterraanse kruiden zoals tijm, basilicum en salie.
Leuke Marjolein weetjes.
Wist je dat... de oude Grieken Marjolein zagen als symbool van geluk en liefde?
Wist je dat...Marjolein gebruikt werd in huwelijksceremonies en als decoratie in woningen?
*Zaaien & Uitplanten
BINNEN:
Vanaf Maart kan je binnenshuis Marjolein zaaien, gebruik hiervoor best een 9x9 cm. potje met 10- 20 zaadjes (zo kan je later de toef in z'n geheel verplanten zodat je direct een mooi bosje hebt).
Gebruik hiervoor zaai- en stekgrond of goede potgrond, gemengd met een beetje vermiculiet.
Leg de zaden op de grond en bedek met een heel dun laagje grond, vermiculiet of perliet.
Plaats de zaailingen op een warme, lichte, zonnige, plaats bij een temperatuur van 20 gr., kiemen duurt ong. 2 weken.
Trek eventueel doorzichtige plastic folie over het zaaipotje, doorzichtig dekseltje of bekertje ( zo creër je meer een serre/warmere omgeving, zodra ze kiemen, dit verwijderen.
Hou de grond vochtig maar niet nat, best is een plantenspuit waarmee je de grond kan nevelen, gebruik water op kamertemperatuur.
Uitplanten kan na 6- 8 weken, na afharding, als er geen vorstgevaar meer is, in pot of volle grond.
Plantafstand 20- 40 cm.
BUITEN:
Zaaien in volle grond of buiten in pot kan vanaf half April tot Juni.
*Standplaats & Verzorging
Marjolein wordt 30- 60 cm. hoog.
Hij houdt van een zonnige, warme plaats uit de wind.
Kies voor luchtige, kalkrijke goed doorlatende potgrond, voeg zand of steenpuin toe aan zware grond om drainage te verbeteren.
Meng er een klein beetje compost onder, nadien is bemesting niet meer nodig, schrale grond geeft een intensere smaak.
Weinig water geven, laat grondig drogen tussen gietbeurten en voorkom natte wortels, vooral in de winter.
Geef enkel extra water bij hoge temperaturen en langdurige droogte.
Marjolein is matig winterhard, de plant sterft bovengronds af in de winter en komt weer op in de lente, bij strengere vorst zal de plant volledig sterven.
Beschermen in de winter in volle grond, pot eventueel binnenhalen.
Pluk regelmatig verse blaadjes.
Knip in zomer en najaar flink terug om nieuwe groei te stimuleren.
*Oogsten
Marjolein oogst je van de late lente tot de herfst met een piek net voor de bloei, juni- juli, dan is de smaak het meest intens.
Regelmatig oogsten bevordert een compacte groei.
Knip de takjes af met een scherpe schaar, boven een paar bladeren, om de groei te stimuleren.
*Bloeitijd & Vermeerderen
De bloeitijd van Marjolein is van juli tot september, met kleine bloemetjes in wit, roze of lila die ook eetbaar zijn.
De geur ervan is zoet en kruidig, trekt bijen, vlinders en andere insecten aan.
Laat een plant bloeien om bestuivers te lokken, na de bloei terugsnoeien om hergroei te stimuleren.
Wil je ZAAD?
Laat de plant volledig uitbloeien, de zaden zijn pas rijp wanneer de bloemhoofdjes droog en bruin worden, meestal aan het eind van de zomer.
Knip de uitgebloeide, bruine stengels af op een droge dag om schimmelvorming te voorkomen.
Hang deze ondersteboven in een papieren zak op een warme, goed geventileerde plek, de zak vangt de kleine zaden op als ze uit de bloemhoofdjes vallen.
Wrijf na een week de gedroogde bloemhoofdjes tussen je handen boven een bakje om de resterende zaden los te maken.
Bewaar in een luchtdichte pot, koel en droog.
Kiemkracht van het ZAAD is 2 jaar.
Vergeet niet te labelen- naam en datum.
Marjolein STEKKEN:
Snij een stengel van 10-15 cm van een gezonde, volwassen plant, net boven een bladknoop.
Verwijder de onderste bladeren en steek in een pot met goed drainerende vochtige zaai- en stekgrond.
Dek af met plastic folie om de vochtigheid hoog te houden.
OF..
Zet de stek in een glas met water, zorg dat de bladeren niet onder staan.
Ververs het water regelmatig en verpot wanneer de wortels een paar centimeter zijn.
Marjolein kan ook vermeerderd worden door delen/scheuren.
Graaf in de vroege lente of herfst de hele plant op.
Scheur in 2 of meerdere delen en plant direct terug in volle grond of pot.
*Gebruiken & Bewaren
Gebruik Marjolein vers, gedroogd, ingevroren, op het einde van een bereiding toevoegen, NIET laten MEEKOKEN.
Verse marjolein blijft enkele dagen tot een week goed in de koelkast, wikkel de takjes in een vochtige doek en leg onderin de koelkast, of zet ze als een bosje bloemen in een vaas met een beetje water, tijdig verversen en niet in de zon zetten.
Vers toevoegen aan salades, vinaigrettes, pizza, geroosterde groenten.
Marjolein bloemetjes gebruik je net als de verse blaadjes in je gerechten maar deze zijn ook populair in potpourri en geurkussentjes maar dan gedroogd.
*Drogen:
-Knip stengels met bladeren af, schud even uit, bind kleine bosjes samen en hang ze ondersteboven op een warme, droge plaats, niet in de zon.
-Verspreid de losse bladeren en stelen over een schone, droge theedoek of een droogrek, regelmatig keren.
-Laat 1 tot 2 weken drogen of totdat de blaadjes makkelijk verkruimelen. Het drogen duurt 1- 2 weken.
-Gebruik een oven, droog 4- 6 uur op 30 gr., 1- 2 uur op max. 50 gr. met de deur op een kier, leg de takjes/bladeren plat (niet overlappend) op een bakpapier.
-Gebruik een droogapparaat, 1- 4 uur op 35- 40 gr.
Verkruimel en bewaar in een luchtdichte pot op een koele plaats.
Houdbaarheid is 1 jaar.
Vergeet niet te labelen- naam en datum.
*Invriezen:
-Leg hele of geknipte bladeren en stelen plat in een luchtdichte diepvrieszak/doos.
-Verdeel geknipte blaadjes in een ijsblokjesvorm met een beetje water of neutrale olie, eens bevroren kunnen deze blokjes in een zakje/doosje.
Bevroren gebruiken.
1 jaar houdbaar.
*Goede en slechte buren
Goed:
Tomaat, peper, pompoen, druif, lavendel, rozemarijn, tijm, salie, bonenkruid, basilicum
Slecht:
koolsoorten, munt
*Problemen
Vergeling, verwelking, afsterven wijst op wortelrot.
Witte vlekken wijzen op meeldauw of schimmels.
Gele of bruine vlekken op de bladeren kunnen wijzen op bladluis, mijt.
Oranje/bruine sporenhoopjes aan de onderkant van de bladeren is roest.
Misvorming en plakkende bladeren worden veroorzaakt door bladluizen.
Van lichte stipjes tot fijne webjes, dit is spint.
Zorg voor een zonnige standplaats uit de wind met goed doorlaatbare grond.
Geef weinig water, vooral in volle grond, in potten iets meer, bij langdurige hitte en droogte meer water geven, vooral in potten en voor schaduw zorgen.
Geef water aan de basis van de plant.
Snoei na de bloei.
Bescherm in de winter, haal potten naar binnen of serre.
Plant natuurlijke vijanden van bepaalde plagen.
*Gezondheid
Vitaminen: A- B6- B11- C- K1
Mineralen: calcium, ijzer, kalium, koper, magnesium, mangaan
Antioxidanten: carvacrol- thymol
Marjolein is voor de meeste mensen veilig in gebruik.
Veilig voor dieren.
Niet veilig voor katten.
Reactie plaatsen
Reacties