Munt, zomers aromakruid

Hoe munt zaaien en verzorgen?

Munt is winterhard, de plant sterft bovengronds af in de winter en komt weer op in de lente.

Zaai: Vanaf maart kan je binnen munt zaaien, gebruik potjes 9x9 cm met zaai- en stekgrond of goede potgrond gemengd met een beetje vermiculiet of scherp zand.

Leg in elk potje enkele zaadjes, na het kiemen de sterkste laten staan. Bedek met een heel dun laagje grond.

Trek eventueel plastic folie, doorzichtig dekseltje of bekertje over het zaaipotje, (zo creër je een warmere serre omgeving) verwijder dit zodra ze kiemen.

Plaats zonnig, bij een temperatuur van ongeveer 20°C, ontkiemen doen ze in 2-3 weken.

Hou de grond vochtig maar niet nat, best is een plantenspuit waarmee je de grond kan nevelen, gebruik water op kamertemperatuur.

Zodra de plantjes enkele blaadjes hebben, uitdunnen en naar aparte potjes.

Na afharding, als er geen vorstgevaar meer is, kunnen ze naar buiten.

Zaaien kan buiten vanaf half april tot augustus.

Standplaats: 

Munt houdt van een zonnige of halfschaduw plaats, vermijd teveel zon tijdens de middaguren, bij hitte en droogte, schaduw voorzien. 

Plant bij voorkeur munt in een pot, de plant is extreem woekerend.

Deze moet een diameter van minimaal 30 cm hebben. Gebruik je een grote bak met meerdere muntplanten? Houd dan een afstand van 15 cm aan tussen de planten.

Een pot of emmer zonder bodem kan ook grotendeels ingegraven worden.

Plantafstand: Wil je ze toch in volle grond, hou een afstand aan van 20-30 cm en zorg voor een wortelbarriere.

Water geven: De grond moet constant licht vochtig blijven, geef regelmatig water, maar voorkom dat de wortels in een laagje water blijven staan om wortelrot te vermijden.

Grond & Voeding: Kies voor een goed doorlatende grond (70% potgrond, 20% compost, 10% perliet of scherp zand), leg een laag hydrokorrels op de boden van de pot en geef om de 8 weken wat extra compost.

Snoeien: Halverwege de zomer kan munt er soms wat houterig gaan lijken, vooral als hij begint te bloeien, de smaak wordt dan ook minder intens.

Knip de hele plant terug tot 5-10 cmboven de grond, laat een paar jonge, frisse scheuten onderaan staan.

Munt herstelt razendsnel, na enkele weken heb je weer een compleet frisse plant met heerlijk aromatisch blad. 

Knip voor de winter de plant vlak boven de grond af.

Dit ruimt de plant netjes op en voorkomt schimmels.

Hoe oogst en vermeerder je munt?

Oogsten: Munt oogst je van het voorjaar tot diep in de herfst.

Wanneer de plant groot genoeg is, knip met een scherpe schaar takjes, altijd boven een bladpaar, dit om hergroei te stimuleren.

De bloeitijd van munt is meestal van juni tot september, afhankelijk van de soort, met kleine, geurige bloemen in wit, roze, lila of paars, knip de bloemen af om de bladgroei te stimuleren en te voorkomen dat de plant zich uitzaait.

Deze bloempjes zijn aantrekkelijk voor bijen, hommels, vlinders en ook eetbaar.

Zaad: Laat een plant volledig uitbloeien, laat de bloemen aan de plant drogen en bruin worden, oogst deze zaadhoofden op een droge dag, bij voorkeur midden in de ochtend nadat de dauw is verdampt.

Rijpe zaden rammelen vaak in de zaadhoofden als je eraan schudt.

Wrijf de gedroogde bloemen voorzichtig tussen je handen boven een papieren zak of schaal om de kleine, donkere zaden te verzamelen.

Bewaar in een luchtdichte pot, koel en droog.

Kiemkracht is 3 jaar.

Stekken: Sommige muntsoorten, zoals pepermunt, bevatten geen levensvatbare zaden, stekken is een effectiever en makkelijker alternatief, dit doe je best in het voorjaar- zomer.

Knip gezonde stengels van 10-15 cm af van de volwassen plant, verwijder de onderste blaadjes. 

Plaats de stekken in een glas water, zorg dat de bladeren niet onder staan en geef ze een lichte plaats, niet in de zon en ververs het water regelmatig.

Na 1-2 weken verschijnen er wortels, wanneer deze enkele cm zijn, kunnen ze geplant worden.

Hoe gebruik en bewaar je munt?

Gebruik munt vers, gedroogd of ingevroren, op het einde van een bereiding toevoegen, niet laten meekoken.

Verse munt blijft enkele dagen goed in de koelkast als je de takjes in een vochtige doek wikkelt en onderin de koelkast legt, of zet ze als een bosje bloemen in een vaas met een beetje water, tijdig verversen en niet in de zon zetten.

Munt bloemetjes zijn decoratief en eetbaar, ideaal voor in salades, bij fruit, chocolade of in koude/warme dranken.

Munt is onmisbaar in gerechten zoals tabouleh en in sauzen op basis van yoghurt, zoals tzatziki en lekker in salades en desserts.

Maak er siroop van of vers toevoegen aan water, essentieel in ijs- en muntthee, zeker niet te vergeten, de populaire cocktails zoals de mojito, kneus de munt lichtjes voor gebruik.

In de Britse keuken wordt muntgelei/muntsaus traditioneel geserveerd bij lamsvlees.

Munt kan gedroogd en ingevroren worden.

Welk zijn goede en slechte buren van munt?

Goede buren:

Paksoi en knolraap

Koolsoorten, munt verjaagt de koolvlieg en het koolwitje.

Tomaten, munt helpt tegen bladluis, witte vlieg en spint.

Wortelen, munt houdt de wortelvlieg op afstand.

Uien, munt weert de uienvlieg.

Aardappelen, munt weert de aardappelkever.

Erwten, want muizen en ratten zijn hier dol op, maar houden niet van de sterke muntgeur.

Slechte buren:

Boonsoorten, munt kan de groei van bonen remmen.

Mediterrane kruiden die van droge grond houden.

De meest voorkomende problemen bij munt.

Woekeren: Munt verspreidt zich razendsnel via wortelstokken/ uitlopers en kan andere planten in de tuin verstikken.

Gebruik wortelbegrenzers, beter nog, plaats munt in potten.

Slechte groei en geel/bruine/slappe bladeren: De grond is te droog of rotting door teveel vocht.

Munt houdt van vocht, als de grond uitdroogt, stopt de groei, in de zomer is regelmatig water geven cruciaal.

Voorkom dat de wortels in water blijven staan.

Schimmelziekten:

Meeldauw; een wit, poederachtig laagje op de boven- of onderkant van de bladeren, die nadien omkrullen en verdrogen.

Bladvlekkenziekte; kleine stipjes of grotere vlekken op het blad, dit verzwakt en valt af.

Roest; Aan de onderkant van het blad merk je kleine, poederachtige sporenhoopjes die eruitzien als roest.

Houd voldoende plantafstand aan voor een goede luchtcirculatie, giet water aan de voet, niet op de plant.

Verwijder aangetaste planten bij wortelrot en schimmelziekten direct, niet op de composthoop om besmetting te voorkomen, wel bij het restafval.

Bladluizen, spintmijt, rupsen, snijwormen, groene muntkever: 

Creëer een omgeving die nuttige insecten aantrekt en de plant beschermt.

Regelmatig controleren, bladeren afspoelen met sterke waterstraal, handmatig verwijderen.

Gebruik een natuurlijk bestrijdingsmiddel.