Oregano, pittige kruidenbom

Hoe oregano zaaien en verzorgen?

Oregano is een sterk aromatisch en smaakvol kruid. Een meerjarige, winterharde en groenblijvende plant die 30 tot 75 cm hoog wordt en zelfs tot 1 meter. Hij heeft rechte, fijn behaarde stengels met kleine, ovale bladeren.

Zaai: Vanaf maart kan je binnen oregano zaaien, best in een 9x9 cm potje met 10-20 zaadjes (zo kan je later de toef in z'n geheel verplanten zodat je direct een mooi bosje hebt).

Gebruik hiervoor zaai- en stekgrond of goede potgrond, gemengd met een beetje vermiculiet.

Leg de zaden op de grond en bedek met een heel dun laagje grond, vermiculiet of perliet. 

Plaats de zaailingen op een warme, zonnige plaats bij een temperatuur van 20°C, kiemen duurt ong 2 weken.

Trek eventueel plastic folie, doorzichtig dekseltje of bekertje over het potje, zo creëer je meer een serre/warmere omgeving, zodra ze kiemen, dit verwijderen.

Hou de grond vochtig maar niet nat, best is een plantenspuit waarmee je de grond kan nevelen, gebruik water op kamertemperatuur.

Uitplanten kan na 6-8 weken, na afharding, als er geen vorstgevaar meer is.

Zaaien kan buiten van half april tot juni.

Standplaats: Oregano houdt van een zonnige, warme plaats uit de wind, in volle grond of pot.

Grond & Voeding: Kies voor luchtige, kalkrijke goed doorlatende potgrond, voeg zand of steenpuin toe aan zware grond om drainage te verbeteren (60% potgrond, 20% compost, 20% scherp zand). Een heel klein beetje organische meststof toevoegen, dit elk voorjaar herhalen samen met wat kalk. De plant houdt van schrale, arme grond.

Plantafstand: 40 cm, zet je hem in pot, dan moet deze min 25 cm Ø zijn.

Water geven: Weinig water geven, laat grondig drogen tussen gietbeurten en voorkom natte wortels, vooral in de winter, geef enkel extra water bij hoge temperaturen en langdurige droogte.

Snoeien: Na de zomerbloei uitgebloeide stengels wegknippen.

Terugsnoeien in maart tot 5-10 cm.

Hoe oogst en vermeerder je oregano?

Oogsten: Pluk jonge blaadjes van de late lente tot de herfst met een piek net voor de bloei, juni-juli, dan is de smaak het meest intens.

Regelmatig oogsten bevordert een compacte groei, snoei om de drie weken terug tot ong 5 cm boven de grond om bloei en zaadzetting te voorkomen en compacte groei te stimuleren.

Knip de takjes af met een scherpe schaar, boven een paar bladeren, om de groei te stimuleren.

De bloeitijd van oregano is van juli tot oktober, met kleine bloemetjes in wit, roze, paarsroze die ook eetbaar zijn.

De geur trekt bijen, vlinders en andere insecten aan.

Laat een plant bloeien om bestuivers te lokken, na de bloei terugsnoeien om hergroei te stimuleren.

Zaad: Laat de plant volledig uitbloeien, de zaden zijn pas rijp wanneer de bloemhoofdjes droog en bruin worden, meestal aan het eind van de zomer.

Knip de uitgebloeide, bruine stengels af op een droge dag om schimmelvorming te voorkomen.

Hang deze ondersteboven in een papieren zak op een warme, goed geventileerde plek, de zak vangt de kleine zaden op als ze uit de bloemhoofdjes vallen.

Wrijf na een week de gedroogde bloemhoofdjes tussen je handen boven een bakje om de resterende zaden los te maken.

Bewaar in een luchtdichte pot, koel en droog.

Kiemkracht is 2 jaar.

Stekken: Snij een stengel van 10-15 cm van een gezonde, volwassen plant, net boven een bladknoop.

Verwijder de onderste bladeren en steek in een pot met goed drainerende vochtige zaai- en stekgrond.

Dek af met plastic folie om de vochtigheid hoog te houden.

Of zet de stek in een glas met water, zorg dat de bladeren niet onder staan.

Ververs het water regelmatig en verpot wanneer de wortels een paar cm zijn. 

Scheuren: Graaf in de vroege lente of herfst de hele plant op.

Scheur in 2 of meerdere delen en plant direct terug in volle grond of pot.

Hoe gebruik en bewaar je oregano?

Gebruik oregano vers, gedroogd of ingevroren. 

Verse niet laten meekoken, gedroogde kan wel mee vanaf het begin.

Verse oregano blijft enkele dagen tot een week goed in de koelkast, wikkel de takjes in een vochtige doek en leg onderin de koelkast, of zet ze als een bosje bloemen in een vaas met een beetje water, tijdig verversen en niet in de zon zetten.

Oregano is een onmisbaar kruid in de mediterrane keuken, je kent het van pizza, pasta en tomatensaus, maar het heeft veel meer te bieden.

In stoof- en ovenschotels, bij gegrild vlees en vis, groenten, salades, bij verse kazen. Heerlijk in kruidenolie-of azijn.

Gebruik het zeker eens als smaakmaker in cocktails met gin of wodka.

Oregano bloemetjes zijn minder intens dan de blaadjes, maar hebben een heerlijke, zachte, kruidige smaak.

Toevoegen in kruidenboter-azijn, salades, als garnering in koude soep, salades, pizza, aardappelgerechten, geitenkaas.

Oregano kan gedroogd en ingevroren worden.

Welk zijn goede en slechte buren van oregano?

Goede buren: 

Paprika, peper, asperge, mediterraanse kruiden die droog willen staan.

Koolsoorten, oregano houdt de koolmot en koolworm op afstand.

Tomaten, oregano verbeterd de smaak en weert plagen.

Slechte buren:

Aardappelen, venkel, komkommer, pompoen, courgette, mais.

De meest voorkomende problemen bij oregano.

Slechte, sprieterige groei: Gebrek aan zonlicht.

Zorg voor een zonnige, warme plaats met minstens 6 zonuren per dag.

Gele bladeren en zwarte stengels: Dit wijst op wortelrot, veroorzaakt door te veel water.

Laat de grond tussen de gietbeurten door volledig uitdrogen en verbeter de drainage met grof zand of vermiculiet.

Schimmelziekten:

Meeldauw; een wit, poederachtig laagje op de boven- of onderkant van de bladeren, die nadien omkrullen en verdrogen.

Grijsrot; als de oudere bladeren in het hart van de plant beginnen te rotten en grijs worden. 

Roest; Veroorzaakt kleine, roestbruine of oranje cirkelvormige vlekken op de bladeren.

Houd voldoende plantafstand voor een goede luchtcirculatie, geef water aan de basis van de plant en niet op het blad.

Bij wortelrot en schimmelziekten: Verwijder aangetaste planten direct (gooi dit bij het restafval, niet op de composthoop om besmetting te voorkomen).

Bladluizen, spintmijt en wittevlieg
Bestrijd plaaginsecten door nuttige insecten aan te trekken, ze weg te spuiten met een krachtige waterstraal of een natuurlijk middel te gebruiken.

Slakken
Verwijder slakken handmatig of pas natuurlijke barrières toe, zoals kopertape en eierschalen.