Stevia, het zoete kruid

Binnen:

Vanaf maart-mei kan je binnenshuis stevia zaaien, in een zaaitray of potje. 

Gebruik hiervoor zaai- en stekgrond met een beetje vermiculiet.

Leg de zaden op de grond en bedek met grond, 0.5 cm.

Plaats de zaailingen op een zeer zonnige plaats bij een temperatuur van 20-25 graden.

Kiemen duurt 1-3 weken.

Trek eventueel plastic folie, doorzichtig dekseltje of bekertje over het zaaipotje (zo creëer je een warme serreomgeving, zodra ze kiemen, dit verwijderen.

Hou de grond licht vochtig maar niet nat, best is een plantenspuit waarmee je de grond voorzichtig kan nevelen of  water geven via de onderzijde (onderzetter), de kleine zaadjes kunnen makkelijk wegspoelen, gebruik water op kamertemperatuur.

Uitplanten naar groter potje kan als de plantjes 5 cm zijn, binnen op een zonnige, warme plaats.

Naar buiten in pot of bak kan vanaf mei als de nachttemperatuur boven de 10 graden blijft.

Buiten:

Stevia buiten zaaien kan maar is af te raden.

Stevia wordt 30-90 cm. hoog en breed, bij regelmatig snoeien blijft de plant bossiger en compacter, rond de 30-60 cm. 

Je kan de plant toppen als hij 20-25 cm om de groei van zijscheuten te bevorderen, knijp regelmatig de groeitoppen uit om een volle, bossige structuur te stimuleren

Kan in volle grond, beter is in potten zodat deze verplaatst kunnen worden in de winter.

Stevia houdt van een warme, beschutte plaats in volle zon, hoe meer zon, hoe zoeter, bij hete middagzon voor wat schaduw zorgen.

Kies voor een goed doorlatende, losse, zanderige en humusrijke grond, die rijk is aan organisch materiaal voor voldoende voeding.

Voeg om de 1,5 maand een beetje organische meststof toe.

Stevia wil een constant vochtige grond maar niet echt nat.

Controleer of de grond vochtig aanvoelt voordat je water geeft.

In de zomer tijdens warme dagen is dagelijks water geven een must.

Stevia is een vaste plant maar niet winterhard, kweek als éénjarige en zaai of stek opnieuw.

OF haal de pot naar binnen, september-oktober, afhankelijk van het weer.

Zet binnen op een lichte plaats bij 5-10 graden, geef weinig water maar laat niet volledig uitdrogen.

Zodra de nachten warm genoeg zijn in mei, kan de plant weer naar buiten.

Van stevia kan je steeds blaadjes oogsten, wanneer nodig, of knip takjes.

Gebruik een scherpe schaar, verwijder nooit meer dan een derde van de plant tegelijk.

Meer oogsten doe je best in september voor de bloei, knippen tot 10 cm voordat hij naar binnen verhuist om te overwinteren.

Stevia bloeit meestal in september met kleine, geurloze witte bloemen, die eetbaar zijn.

Wil je zaad? 

Laat de planten volledig uitbloeien en de zaadhoofden drogen.

Schud de zaden vervolgens voorzichtig in een papieren zak, voorzichtig, want steviazaden zijn extreem klein. 

Bewaar in een luchtdichte pot, koel en droog.

Kiemkracht is 1 jaar.

          Vergeet niet te labelen- naam en datum.

Stevia stekken:

Dit is heel eenvoudig met een grote kans van slagen, de beste periode is voorjaar- vroege zomer.

Kies een jonge, groene scheut zonder bloemen, knip met een scherpe schaar een stuk van 7 à 10 centimeter, net onder een bladknoop.

Haal de onderste bladeren weg, laat enkel de bovenste 4 zitten.

Zet de stekken in een glas met een beetje water, zorg dat er geen blad in het water hangt, en ververs dit om de 2 dagen.

Plaats het glas op een warme, lichte plek, niet in felle zon.

Na 1-2 weken verschijnen de eerste wortels, eens ze 3 cm zijn kan je ze planten.

OF

Steek de stekken in een potje met vochtige, luchtige potgrond, gemengd met een beetje scherp zand of vermiculiet. Druk de grond rondom de stengel zachtjes aan.

Dek de pot af met een plastic zakje of folie om de luchtvochtigheid hoog te houden, plaats op een warme, lichte plek, geen felle zon.

Het makkelijkst is de water methode.

Stevia is een natuurlijke, calorievrije suikervervanger die 200- 300 keer zoeter is dan suiker.

Omwille van de sterke zoetheid en licht bittere nasmaak, begin steeds met een zeer kleine hoeveelheid.

Gebruik stevia vers, gedroogd, ingevroren, kan meekoken.

Verse stevia blijft 1-2 dagen goed in de koelkast, wikkel de takjes in een vochtige doek en leg onderin de koelkast.

Stevia bloemetjes zijn eetbaar maar hebben minder zoetkracht dan het blad.

De kleine witte bloemetjes gebruik je als eetbare garnering op salades, fruitsalades, desserts, gebak.

Vers of gedroogd toevoegen aan thee.

Wanneer je blad oogst en droogt om tot poeder te vermalen, kunnen de bloemetjes mee verwerkt worden.

Verse stevia gebruik je voor een directe, subtiele zoeting.

Voeg een paar blaadjes, eventueel gekneusd toe aan warme of koude dranken, smoothies, dressings.

Gebruik stevia gedroogd in warme en koude drank, desserts, gebak, ontbijtgranen, kortom in alles waar je suiker wil vervangen.

Drogen:

Knip stengels met bladeren af, schud even uit, bind kleine bosjes samen en hang ze ondersteboven op een warme, droge plaats, niet in de zon.

Verspreid de losse bladeren en stelen over een schone, droge theedoek of een droogrek, regelmatig keren.

Laat drogen tot de blaadjes makkelijk verkruimelen. 

Gebruik een oven, droog 4-6 uur op 35-50 graden met de deur op een kier, leg de bladeren plat (niet overlappend) op een bakpapier.

Gebruik een droogapparaat, 2-4 uur op lage stand, doe de blaadjes van de stelen om sneller te drogen, controleer regelmatig, de blaadjes moeten broos en knapperig aanvoelen.

De bladeren kunnen bruin worden tijdens het drogen door oxidatie, dit heeft geen invloed op de zoetheid.

Verkruimel of maal tot poeder, dit is fijn en groenachtig, bewaar in een luchtdichte pot op een koele plaats.

Houdbaarheid is 1 jaar.

          Vergeet niet te labelen- naam en datum.

Invriezen:

Leg blaadjes plat in een luchtdichte diepvrieszak/doos. 

Verdeel geknipte blaadjes in een ijsblokjesvorm met een beetje water, eens bevroren kunnen deze blokjes in een zakje/doosje.

Bevroren gebruiken, handig in dranken.

1 jaar houdbaar.

Vloeibaar extract op waterbasis:

Pluk verse bladeren, kneus of hak deze licht 

Breng 240 ml water bijna aan de kook en voeg 120 ml (een half kopje) bladeren toe.

Haal de pan van het vuur en laat het mengsel met deksel erop 40 minuten trekken.

Giet de vloeistof door een kaasdoek, fijne zeef of koffiefilter. 

Bewaar het donkergroene extract in een pot in de koelkast.

Houdbaarheid 1-2 weken.

Vloeibaar extract op alcoholbasis:

Doe verse of gedroogde bladeren in een glazen pot en giet er een sterke, neutrale alcohol overheen (zoals wodka) tot de bladeren volledig onderstaan.

Laat dit 24 tot 36 uur max. trekken.

Zeef de bladeren eruit.

Om de alcoholsmaak te verminderen en het extract te dikker te maken, kun je de vloeistof op een heel laag vuur 30 minuten laten sudderen zonder het te laten koken, hierdoor verdampt het grootste deel van de alcohol. 

Houdbaarheid 3 maanden.

Beide extracten kunnen gebruikt worden in koude en warme dranken, ontbijt en zuivel, koken en bakken.

Stevia karameliseert geen suiker en wordt niet bruin tijdens het bakken. 

Zelfgemaakt extract is zeer geconcentreerd, begin met een kleine hoeveelheid, 2-3 druppels voor een tas thee.

Goede buren:

Boonsoorten, pepers, paprika, spinazie, aardbei, oregano, tijm, citroenmelisse

Basilicum verjaagt bladluis en wittevlieg.

Munt (in pot) weert koolmotjes af.

Slechte buren:

Koolsoorten

Wortelrot, stengelrot, bladvlekkenziekte.

Hoge lucht- en bodemvochtigheid, vooral in een nat seizoen.

Teveel water en natte voetjes.

Zorg voor een goed doorlatende grond/ drainage.

Stevia is gevoelig voor rot, maar ook voor droogte en verdamping, een constante vochtbalans is noodzakelijk, wat uiteraard niet altijd zo makkelijk is.

Slakken en rupsen.

Handmatig verwijderen, hindernissen opwerpen met koffiedik of eierschalen en natuurlijke vijanden gebruiken zoals Nematoden/ aaltjes.

Bladluizen en spintmijten. 

Creëer een omgeving die nuttige insecten aantrekt en de plant beschermt.

Gebruik een natuurlijk bestrijdingsmiddel.