Wat is Tijm?
Tijm ( Thymus vulgaris) ook wel echte tijm, tuintijm, keukentijm genoemd.
Lid van de lipbloemen familie en oorspronkelijk afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, Zuid-Europa, Noord-Afrika en delen van Azië.
Het is een zeer aromatische, houtachtige plant.
Een veelzijdig kruid dat een aardse, intense smaak toevoegt aan diverse hartige gerechten, thee, honing en hoestsiroop
Ontdek hoe je Tijm,
zaait, verzorgt, oogst, bewaart en gebruikt.
Handige tips en Leuke weetjes.
Sterk, aromatisch.
Echte tijm (Thymus vulgaris) is niet enkel een populair keukenkruid, maar ook een prachtige plant voor een geneeskrachtige kruidentuin.
Naast deze bekende zijn er meer dan 200 andere soorten die tot hetzelfde geslacht behoren, die echter niet allemaal culinair kunnen gebruikt worden.
Leuke Tijm weetjes.
Wist je dat... Romeinse soldaten een bad met tijm namen voor energie en deze middeleeuwse ridders takjes tijm bij zich droegen als symbool voor moed?
Wist je dat...de oude Egyptenaren tijm gebruikten bij het mummificeren van overledenen vanwege de desinfecterende eigenschappen?
Wist je dat...vroeger tijm tussen kleding werd gelegd om vlooien en motten te verjagen?
*Zaaien & Uitplanten
BINNEN:
Vanaf Maart kan je binnenshuis Echte Tijm zaaien, gebruik hiervoor best een potje met 10 zaadjes per potje.
Gebruik hiervoor zaai- en stekgrond of goede potgrond met 25% vermiculiet of grof zand.
Leg de zaden op de grond en bedek met grond, 0.5 cm.
Plaats de zaailingen op een warme, lichte, plaats bij een temperatuur van 20 gr.
Kiemen duurt 2- 3 weken, zodra ze opkomen verplaatsen naar een zeer lichte, zonnige plaats.
Trek eventueel doorzichtige plastic folie over het zaaipotje, doorzichtig dekseltje of bekertje ( zo creër je meer een serre/warmere omgeving, zodra ze kiemen, dit verwijderen.
Hou de grond licht vochtig maar niet nat, best is een plantenspuit waarmee je de grond kan nevelen, gebruik water op kamertemperatuur.
Uitplanten in pot of volle grond kan vanaf April- Mei als er geen kans op vorst meer is.
Plantafstand 30- 50 cm.
Wil je Tijm binnen houden dan je jaarrond zaaien.
BUITEN:
Zaaien in volle grond of pot kan vanaf April- Mei als de kans op zware vorst voorbij is en de grond al opgewarmd is.
Plantafstand 30- 50 cm.
Hou de grond licht vochtig.
Kiemen duurt 2- 3 weken.
Tijm groeit traag, het is dus beter om binnen voor te zaaien.
*Standplaats & Verzorging
Tijm wordt 15- 30 cm. hoog en 20- 40 cm. breed, bossig en verhoutend.
Na de bloei en jaarlijks in April licht terug snoeien, min. 5 cm. maar niet in het oude hout.
Tijm houdt van een zeer zonnige, warme en beschutte standplaats.
Kies voor goed doorlatende bodem, droog, kalkrijk en zanderig/rotsachtig, perfect voor rotstuinen, stapelmuurtjes en potten.
Bemesting is niet nodig, een beetje elk voorjaar is meer dan genoeg, Tijm houdt van een schrale, voedingsarme grond.
Tijm is zeer droogte bestendig, na aanplant water geven om te wortelen, daarna niet meer.
In volle grond is regen meestal voldoende tenzij het langdurig extreem droog is.
In pot geef je elke week een beetje water, als de grond volledig droog is.
Tijm is een groenblijvende, zeer winterharde, - 20 gr. vaste plant.
Hij heeft een hekel aan natte voeten, vooral in de winter in combinatie met strenge vorst, bescherm hem dan.
Tijm in potten is kwetsbaarder, plaats de pot op een beschutte plek, zet omhoog of op pootjes voor een goede afwatering en wikkel de pot in noppenfolie.
*Oogsten
Tijm kan je het hele jaar door oogsten, nooit meer dan één derde van de plant, knip niet in het oude, houterige deel van de stengels.
Pluk geen blaadjes maar knip met een scherpe schaar takjes, laat min. 5 à 7 cm. groen loof aan de plant.
Door regelmatig kleine beetjes te plukken, stimuleer je de plant om compact en bossig te blijven.
De lekkerste, zachte scheuten groeien in de late lente en zomer.
Best s' morgens na het opdrogen van de dauw, dan is de smaak het meest intens.
*Bloeitijd & Vermeerderen
Tijm bloeit uitbundig in de vroege zomer, Juni-Juli en zelfs soms Augustus nog.
De kleine lipvormige bloemen zijn geurend, lila, paars, roze of wit en aantrekkelijk voor bijen, hommels, vlinders en andere bestuivers.
De bloemen van Echte Tijm zijn eetbaar.
Wil je ZAAD?
Laat de plant uitbloeien, er verschijnen dan zaadhoofdjes.
Als de bloemetjes bruin-verdord en de zaaddoosjes droog aanvoelen en donkerbruin-zwart zijn, dan zijn ze rijp.
Houd de stengels ondersteboven boven een schaaltje of papieren zak en schud de zaadjes eruit.
Of knip de takjes af, bind samen en hang ondersteboven in een papieren zak op een warme plaats, niet in de zon.
Spreid de verzamelde zaadjes uit en laat nog een week nadrogen.
Bewaar in een luchtdichte pot, koel en droog.
Kiemkracht van het ZAAD is 1,5 jaar.
Vergeet niet te labelen- naam en datum.
Tijm STEKKEN:
Het ganse jaar door kan je stekken maar de beste periode is het voorjaar en vroege zomer.
Knip gezonde, jonge takjes van ongeveer 10-15 cm lang.
Verwijder de blaadjes van het onderste- 2/3 deel van de stengel.
Steek de stekjes in potjes met zaai- en stekgrond, zet op een lichte, warme plaats en houd de grond licht vochtig maar niet nat.
OF
Zet de stekken in een glas water op een lichte, warme plek en ververs het water regelmatig.
Ze kunnen worden uitgeplant zodra ze een stevig wortelstelsel hebben.
Tijm SCHEUREN:
Dit doe je best in Maart, graaf een oudere, gezonde tijmplant op.
Deel de wortelkluit met een scherpe schop in 2 tot 4 delen.
Plant deze direct terug op de gewenste plaats.
*Gebruiken & Bewaren
Tijm Vulgaris (Echte Tijm) is veilig voor consumptie.
Gebruik Echte Tijm vers, gedroogd, ingevroren, KAN MEEKOKEN.
Verse Tijm blijft 1 week goed in de koelkast, wikkel de takjes in een vochtige doek of geperforeerd plastic zakje en leg onderin de koelkast.
Tijm bloemetjes zijn eetbaar, kruidig en fris zoals het blad maar iets zachter.
Ideaal als frisse garnering in salades, soepen, quiches en in thee.
Ze kunnen worden toegevoegd aan kruidenboter, deze kan dan ook gebruikt worden in gebakken gerechten zoals brood en koekjes.
In warme gerechten zoals roerbak, omelet, vis, lamsvlees, groenten, de bloemetjes op het eind toevoegen, dit in tegenstelling tot het blad.
Tijm is ideaal voor gerechten die lang sudderen, voeg hele takjes toe aan stoofvlees, gevogelte, ovenschotels, groenten, soepen, sauzen.
Verwijder voor het opdienen of gebruik Tijm zonder takjes.
Tijm thee staat bekend als verzachtend voor de luchtwegen en bij hoest.
Maak kruidenolie, vul een goed afsluitbare pot of (weck)fles met de gekeusde Tijm takjes, eventueel gemengd met andere kruiden.
Kruiden die er goed bij passen zijn: Giet er olijfolie of druivenpitolie op dat ze helemaal onderstaan, kruiden die hierbij goed samengaan zijn
Laat 2-3 weken trekken, schud het mengsel dagelijks even.
Zeef eventueel de olie na de rustperiode.
*Drogen:
-Knip stengels met bladeren af, schud even uit, bind kleine bosjes samen en hang ze ondersteboven op een warme, droge plaats, niet in de zon.
-Verspreid de losse bladeren en stelen over een schone, droge theedoek of een droogrek, regelmatig keren.
-Laat 2- 3 weken drogen.
-Gebruik een oven, droog 1- 3 uur op 40- 50 gr. met de deur op een kier, leg de bladeren plat (niet overlappend) op een bakpapier.
-Gebruik een droogapparaat, 1- 4 uur op 35- 45 gr.
De gedroogde Tijm is klaar als de blaadjes bros zijn en makkelijk te ritsen van de takjes.
Bewaar in een luchtdichte pot op een donkere plaats.
Houdbaarheid is 3 jaar.
Vergeet niet te labelen- naam en datum.
*Invriezen:
-Leg de takjes plat open op bakpapier in de vriezer, zodra ze bevroren zijn, kun je ze in een diepvrieszak of bakje doen, dit voorkomt dat ze aan elkaar plakken.
-Of steek de takjes direct in een zakje of bakje.
-Haal de blaadjes van de takjes, verdeel over de vakjes van een ijsblokjesvorm, vul aan met een beetje water of olijfolie en vries in. Deze blokjes zijn ideaal voor in soepen of sauzen.
Bevroren gebruiken.
1 jaar houdbaar.
*Goede en slechte buren
Goed:
koolsoorten, aubergine, tomaat, sla, aardbei, rozemarijn, oregano, salie, bonenkruid, lavendel
Tijm werkt tegen de koolvlieg, koolrups, koolworm, koolmaden, wittevlieg, tomaathoornworm, maisboorder.
Slecht:
Kruiden en groenten die van een natte voedingsrijke grond houden.
Hoge planten die schaduw kunnen werpen op de Tijm.
*Problemen
*Houterige kale stengels.
Dit is van nature normaal na 3-4 jaar.
Vermeerder de plant na 3 jaar en verwijder de oude.
Snoei na de bloei en vooral in het voorjaar flink maar niet tot op het oude hout.
*Gele bladeren.
Teveel water geven.
Verbeter de drainage, geef enkel een beetje water bij extreme droogte, in pot 1x per week een beetje, als de grond tot 2 cm. diep droog aanvoelt.
*Bruine, droge bladeren/ stengels.
Een gebrek aan water, vooral bij jonge planten en in potten tijdens droge periodes.
Strenge vorst, vooral bij jonge planten en in potten.
Regelmatig water geven aan planten in pot maar de grond tussen gietbeurten licht laten opdrogen.
*Wortelrot, grijze schimmel, vlekkenziekte.
De plant wordt ziek en sterft meestal af door te natte grond, slechte drainage, te weinig luchtcirculatie.
Zorg voor voldoende plantafstand, let op de drainage en watergift.
*Bladluizen, spintmijten en rouwvliegjes.
Creëer een omgeving die nuttige insecten aantrekt en de plant beschermt.
Gebruik een natuurlijk bestrijdingsmiddel.
*Gezondheid
Vitaminen: A- B2- B6- B11- C- E- K
Mineralen: calcium, ijzer, kalium, koper, magnesium, mangaan
Antioxidanten: selenium
Tijm in culinair gebruik is voor de meeste mensen veilig.
Veilig voor dieren met mate.
Reactie plaatsen
Reacties